Το ζήτημα της χρήσης των κινητών τηλεφώνων από τους εφήβους, των επιπτώσεων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην ψυχολογία τους, αλλά και της αποτελεσματικότητας των απαγορεύσεων, συζητήθηκε σήμερα στο IONION FM και την εκπομπή «Ενδείξεις-Αποδείξεις», με καλεσμένη την ψυχολόγο Ειρήνη Μεσσήνη.
Η συζήτηση ξεκίνησε με μια σημαντική εξέλιξη για τον κλάδο των ψυχολόγων στην Ελλάδα. Η κ. Μεσσήνη αναφέρθηκε στην υπερψήφιση από τη Βουλή του νομοσχεδίου του Υπουργείου Υγείας, το οποίο προβλέπει τη θεσμική συγκρότηση του επαγγέλματος και τη δημιουργία ενιαίου φορέα εκπροσώπησης.
Σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις, θεσπίζεται ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων (Πα.Συ.Ψυ.), υπό τη μορφή Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), σηματοδοτώντας μια νέα περίοδο για την επαγγελματική οργάνωση και τη θεσμική εκπροσώπηση των ψυχολόγων της χώρας. Στη συνέχεια, το ενδιαφέρον στράφηκε σε ένα ζήτημα που απασχολεί ολοένα και περισσότερο γονείς, εκπαιδευτικούς και ειδικούς ψυχικής υγείας: τη σχέση των εφήβων με την τεχνολογία και, κυρίως, την επιβολή περιορισμών ή απαγορεύσεων στη χρήση εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης.
Απαγορεύσεις στα κινητά: Προστασία ή αφορμή για συγκρούσεις;
Στο επίκεντρο της συζήτησης τέθηκε το ερώτημα κατά πόσο η απαγόρευση συγκεκριμένων εφαρμογών μπορεί να προστατεύσει ουσιαστικά τους εφήβους από τους κινδύνους του ψηφιακού περιβάλλοντος. Η καθημερινή ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει δημιουργήσει νέες προκλήσεις για την οικογένεια. Η συνεχής ανάγκη επικοινωνίας, η αναζήτηση αποδοχής μέσα από τις διαδικτυακές αντιδράσεις, η σύγκριση με άλλους χρήστες και η υπερβολική έκθεση στις οθόνες αποτελούν παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την αυτοεκτίμηση, τη συγκέντρωση και τη συναισθηματική κατάσταση των νέων.
Παράλληλα, ανακύπτει ένα κρίσιμο ερώτημα: Μπορεί μια αυστηρή απαγόρευση να λειτουργήσει προστατευτικά ή υπάρχει ο κίνδυνος να προκαλέσει αντίθετα αποτελέσματα, ενισχύοντας την αντίδραση, τη μυστικότητα και τις συγκρούσεις ανάμεσα στους εφήβους και τους γονείς τους;
Ο ρόλος της οικογένειας και η ανάγκη ουσιαστικής επικοινωνίας
Ιδιαίτερη βαρύτητα στο θέμα έχει η στάση των γονέων, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν μια πραγματικότητα αρκετά διαφορετική από εκείνη στην οποία μεγάλωσαν οι ίδιοι. Η θέσπιση ορίων, η καλλιέργεια εμπιστοσύνης και η ουσιαστική επικοινωνία αποτελούν βασικές παραμέτρους της συζήτησης για την ασφαλή χρήση της τεχνολογίας. Το ζητούμενο δεν περιορίζεται στον αριθμό των ωρών που περνά ένας έφηβος μπροστά στην οθόνη, αλλά επεκτείνεται στο περιεχόμενο που παρακολουθεί, στον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρά με άλλους χρήστες και στις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η διαδικτυακή του δραστηριότητα στην καθημερινή ζωή.
Το μεγάλο ερώτημα: Αρκεί μια απαγόρευση;
Η συζήτηση στην εκπομπή «Ενδείξεις-Αποδείξεις» ανέδειξε τον ευρύτερο προβληματισμό γύρω από την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Σε μια εποχή κατά την οποία το κινητό τηλέφωνο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής ζωής των εφήβων, η αντιμετώπιση των κινδύνων δεν είναι απλή υπόθεση. Οι απαγορεύσεις, η ψηφιακή εκπαίδευση, η γονική καθοδήγηση και η ευθύνη των ίδιων των τεχνολογικών πλατφορμών συνθέτουν ένα σύνθετο ζήτημα, που απαιτεί ενημέρωση και ουσιαστικό δημόσιο διάλογο.
Το βασικό ερώτημα παραμένει: Πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τους εφήβους από τους κινδύνους του διαδικτύου, χωρίς να τους στερήσουμε τη δυνατότητα να αναπτύξουν κριτική σκέψη, υπευθυνότητα και αυτονομία στον ψηφιακό κόσμο;



